فلوراید چیست؟

فلوراید: (Fluoride)

فلوراید یک ماده‌ معدنی طبیعی است که در پوسته زمین وجود دارد و در طبیعت به وفور یافت می‌شود.

اغلب جهت جلوگیری از پوسیدگی دندان، آن را به آب آشامیدنی اضافه می‌کنند.

فلوراید

پوسیدگی به عنوان بیماری عفونی درنظر گرفته میشود که شامل دوره هایی از از دست دادن مواد معدنی و به دست آوردن مجدد آنهاست.

با درنظر گرفتن این مسئله که کنترل باکتریهای عامل پوسیدگی تنها با روشهای مکانیکی سخت به نظر میرسد استفاده ازمواد شیمیایی میتواند عامل کمکی مناسبی باشد.

در میان این مواد فلوراید نقش مهمی در بهداشت دهانی و دندانی در طول ۵٠ سال گذشته داشته است.

مطالعات نشان داده است احتمال ضدپوسیدگی دندانها در افرادی که در سنین رشد آب حاوی فلووراید می‌آشامند، یک سوم افرادی است که آب بدون آن را می‌آشامند.

هر کس باید هر روز فلوراید مصرف کند. این ماده نه تنها برای کودکان بلکه برای تمام سنین سودمند است.

برخی از مردم فکر می‌کنند که بروز پوسیدگی دندان با افزایش سن امری طبیعی است.

فلوراید با آنکه از مهمترین عناصر طبیعی در ساختمان دندان است ولی تنها عامل جلوگیری کننده از پوسیدگی نیست بلکه بهداشت دهان بالاترین عامل پیشگیری است.

از ترکیبات مهم آن ، منوفلوز و فسفات MFP و استانوس فلوراید است و استفاده از خمیردندان هائی و استانوس فلوراید است و استفاده از خمیردندان هائی که حاوی این

ترکیبات هستند دارای ارجحیت بیشتری است.

با این حال، همانند هر ماده دیگری در طبیعت مصرف بیش از حد آن نیز با خطرات و عوارضی همراه است.

دهان شویه

نحوه تاثیر فلوراید بر روی دندان ها

فلوراید از طرق مختلف می تواند اثر بگذارد:

  1. مصرف فلوراید سبب ورود آن به عاج و مینای دندان های رویش نیافته می شود و باعث استحکام دندان و افزایش مقاومت آن در برابر پوسیدگی می گردد.
  2. فلوراید مصرفی به داخل بزاق ترشح می شود که اگر چه غلظت بزاقی آن کم است، غلظت آن در پلاک میکروبی زیاد بوده و سبب کاهش تولید اسید می شود که خود باعث کاهش پوسیدگی دندانی می گردد.

مصرف موضعی آن (دهانشویه، خمیردندان،ژل، وارنیش و.. ) باعث ورود آن به ساختمان دندان شده و در محکم شدن ساختمان دندان موثر است.

همچنین باعث کاهش بروز پوسیدگی در دندان های شیری به میزان ۴۰ تا ۵۰% و در دندان های دائمی به میزان ۵۰ تا ۶۰% می شود.

لازم به ذکر است در صورتیکه امکان پذیر باشد افزودن آن به آب آشامیدنی جامعه می تواند موثرترین روش برای پیشگیری از پوسیدگی دندانی باشد.

برخی از معایب استفاده بیش از حد از این ماده عبارتند از:

  • فلوئوروزیس عارضه ای ناشی از مصرف بیش از حد و طولانی مدت فلوئور است و باعث ایجاد ناهنجاری های استخوان و دندان می شود.
  • مصرف بیش از حد آن سمی است و می تواند با کلسیم زدایی موجب پوکی استخوان شود.
  • مصرف بیش از حد آن می تواند دندان های شما را تا ابد لکه دار کند.
  • مصرف این ماده در کودکان باید با احتیاط همراه باشد. کودکان زیر سه سال قادر به تف کردن نیستند.

کودکان با قورت دادن خمیردندان دوز روزانه این ماده را در خود بالا می برند.

بنابراین ممکن است در طولانی مدت دچار عوارض مصرف بیش از حد این ماده شوند.

فلوروزیس چیست؟

اگر مقدار فلووراید آب آشامیدنی یک منطقه بیش از اندازه باشد (۲ppm  و یا بیشتر)، نقاط سفید رنگ ماتی روی دندان ها دیده می شود یا دندان ها زرد و قهوه ای رنگ می شوند که به این حالت فلوروزیس می گویند.

وقتی فلوروزیس خیلی شدید باشد، مینای دندان نرم و مانند سنگ پا، سوراخ می شود.

فلوروزیس

فلوروزیس (استفاده بیش از حد از فلوراید)

امروزه راههای مختلفی جهت استفاده از فلوراید متدوال است:

الف) روش های موضعی

  • دهانشویه سدیم فلوراید
  • خمیردندان حاوی فلوراید
  • ژل و وارنیش فلوراید

نکته: برخی ترکیبات حاوی فلووراید با غلظت بالا مثل ژل و وارنیش باید توسط دندانپزشک و یا بهداشتکار دهان و دندان برای بیماران بکار برده شود.

ب) روش های خوراکی

  • افزودن به آب آشامیدنی
  • افزودن به نمک، شیر و ..
  • استفاده از قرص و قطره فلوراید

محصولات حاوی فلووراید به اشکال مختلفی مانند خمیردندان، دهانشویه، ژل و وارنیش وجود دارند.

استفاده از قرص های حاوی فلوراید

استفاده از قرص های حاوی فلوراید

دهانشویه های حاوی فلوراید:

در حال حاضر تعداد افرادی که از دهانشویه ها به عنوان عوامل ضد میکروبی استفاده میکنند نه تنها به دلیل توصیه دندانپزشکان بلکه به دلیل فراهم ساختن حس خنکی و کاهش بوی بد دهان افزایش یافته است.

دهانشویه ها حاوی مواد مختلفی مانند شوینده ها، اسیدهای آلی، سدیم فلوراید و الکل میباشند.

دهانشویه های با غلظت سدیم فلوراید ۰/۰۵%  و ۰/۲% امروزه در بازار موجود هستند.

دهانشویه های با غلظت ۰/۰۵% محلولهای ضعیفی هستند که باید روزانه استفاده شوند در حالی که دهانشویه های با غلظت ۰/۲%  قویتر بوده و یک بار در طول هفته به کار میروند.فلوراید

با کاربرد این دهانشویه ها٢٠تا ۴٠% کاهش پوسیدگی انتظار میرود .

 افزودن این ماده به آب آشامیدنی شهرها:

این کار توسط سازمانهای دولتی که مسئول تامین آب لوله کشی شهرها هستند در شهرهای ایران انجام می گیرد و این ماده با نسبت خاصی به آب آشامیدنی و لوله کشی افزوده می گردد که در هر منطقه خاص فرق می کند.

افزودن فلوراید به آب آشامیدنی

افزودن فلوراید به آب آشامیدنی

 خمیر دندانهای حاوی فلوراید:

ترکیبات مختلف آن مثل سدیم فلووراید و استانوس فلوراید که در خمیر دندانها هستند اثر زیادی در کاهش پوسیدگی دندان دارند.

تنها اشکال در مورد این خمیر دندانها بلع آنها توسط اطفال و اثرات احتمالی مسمومیت با آنهاست.

بنابراین استفاده از این خمیر دندان ها توسط خردسالان بایستی با نظارت والدین صورت گیرد.

خمیردندانهای حاوی فلوراید

خمیردندانهای حاوی فلوراید

نحوه عملکرد

  1. در مرحله رمیزالیزاسیون از طریق بزاق
  2. فعالیت باکتریواستاتیک این ماده باعث کاهش فعالیت باکتری ها جهت تبدیل کربوهیدات ها به اسید
  3.  در مرحله رشد و بلوغ مینای دندان باعث ساخته شدن مینای قویتری می شود.
  4.  فلورایدی که روزانه دریافت می کنیم باعث محافظت دندان از پوسیدگی می شود.

منابع فلوراید

 شامل: آب آشامیدنی، خمیر دندانها، دهانشویه ها و برخی مواد غذایی مانند ماهی ها و چای، ژل ها و قرص های فلورایدی می باشد.

پس با توجه به مطالب بیان شده در این مقاله می توان نتیجه گرفت که فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی دندان نقش به سزایی را ایفا می کند.

نتیجه گیری

فلوراید یک ماده  طبیعی است که باعث افزایش مقاومت دندان ها در برابر پوسیدگی می شود.

این ماده معمولا از راه آب آشامیدنی و کمتر از آن با غذاهای دریایی مثل ماهی و میگو، چای، بعضی میوه ها و .. به بدن انسان می رسد.

میزان مناسب آن در آب آشامیدنی ۰/۷-۱/۲ ppm می باشد.

حداکثر فواید تنها زمانی حاصل می گردد که فلوراید مورد نیاز بدن از راههای مختلف (مثل مصرف دهانشویه، ژل و وارنیش فلوراید، آب فلورایددار، خمیردندان حاوی فلوراید) تامین گردد.

محصولات مختلف فلوراید عبارتند از:

  • دهانشویه سدیم فلوراید: در حال حاضر به عنوان یکی از برنامه های کشوری جهت پیشگیری از پوسیدگی دندان دانش آموزان ابتدایی در دست اجرا می باشد.
  • کاربرد ژل فلوراید: این ژل حاوی غلظت بیشتری از فلوراید است، به همین دلیل باید در مطب توسط دندانپزشکی استفاده گردد.
  • استفاده از خمیردندانهای حاوی فلوراید: بطور کلی تمامی خمیردندانها حاوی فلوراید می باشند.

 

همواره  شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

2 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *