پیشگیری از پوسیدگی دندان

پیشگیری از پوسیدگی دندان

پیشگیری از پوسیدگی دندان یکی از مباحث مهم در علم دندانپزشکی می باشد که امروزه توجه بسیار زیادی به این مقوله می شود.

در ابتدا تعریف کوتاهی از مفهوم پوسیدگی دندان خواهیم داشت سپس راه های پیشگیری از پوسیدگی دندان ها را بررسی خواهیم کرد.

پوسیدگی دندان چیست؟

مرحله غیرقابل برگشت در فرایند حل شدن موادمعدنی مینا توسط اسید محسوب شده و درمان پوسیدگی دندان، تنها از راه جایگزینی بافت سخت از دست رفته دندان با مواد ترمیمی دندانپزشکی امکان‌پذیر می‌باشد.

اگر میزان پوسیدگی پیشرفت نموده و از تاج دندان عبور نماید و به ریشه دندان برسد نیاز به درمان ریشه یا عصب کشی خواهد بود و در موارد شدیدتر حتی خارج کردن یا کشیدن دندان می باشد.

تشخیص ریسک فاکتورهای پوسیدگی و روش های پیشگیری و درمان پوسیدگی دندان بسیار مهم می باشد.

در این میان عده ای هم به ترمیم و درمان پوسیدگی های ایجاد شده پرداخته اند که البته در بسیاری از این ترمیم ها پوسیدگی های ثانویه گزارش شده است.

مطالعات نشان داده اند فاکتورهای مختلفی از جمله مورفولوژی سطح حفره، محتوای شیمیایی بافت های عاجی و مینایی حفره، نوع ماده پرکردگی بر روی بروز پوسیدگی ثانویه اثر می گذارد.

روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان

 

پیشگیری از پوسیدگی دندان (فلورایدتراپی):

فلوراید ماده ای است که باعث استحکام دندان در برابر پوسیدگی می شود.

بنابرین یکی از روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان است که در مطب دندانپزشکی به دو صورت قابل انجام است:

  1. استفاده از وارنیش فلوراید که به وسیله برس مخصوصی به سطح دندان ها مالیده می شود و نیازی به بی حسی دندان ها نمی باشد.
  2. ژل فلوراید که بر روی دندان ها برای مدت کوتاهی قرار داده و مالیده می شود.

پیشگیری از پوسیدگی دندان (فیشورسیلنت):

این درمان نیز جهت پیشگیری از پوسیدگی دندان های دائمی (آسیای اول و دوم) به کار می رود.

پس از رویش دندان، دندانپزشکی شیارهای عمیق و فرورفتگی ها را با ماده مخصوصی می پوشاند تا مانع گیر مواد غذایی در شیارها شود و احتمال پوسیدگی را کاهش دهد.

پیشگیری از پوسیدگی دندان (ترمیم دندان):

دندانپزشک این درمان را به دنبال ایجاد پوسیدگی در دندان شیری و دائمی انجام می دهد.

پوسیدگی ها توسط دستگاه مخصوص دندانپزشکی از دندان برداشته می شود و بنابه تشخیص دندانپزشک با مواد همرنگ دندان (گلاس آینومر و کامپوزیت) و یا مواد غیر همرنگ (آمالگام) پر می شود.

عکس OPG از ترمیم دندان ها

عکس OPG از ترمیم دندان ها

پیشگیری از پوسیدگی دندان (پالپوتومی):

اگر پوسیدگی دندان به مغز دندان نفوذ کند باید پوسیدگی از اتاقک مغز دندان (پالپ) برداشته شده و با ماده مخصوصی پر شود.

این مورد بیشتر برای حفظ دندان های شیری در کودکان مورد استفاده قرار می گیرد و به این ترتیب درد برطرف شده و دندان شیری برای مدت بیشتری در دهان باقی می ماند.

کشیدن دندان:

چنانچه دندان به هر دلیلی قابل نگهداری نباشد به دلیل پیشگیری از عوارض بعدی باید از دهان خارج شود.

جرم گیری و بروساژ:

جرم های اطراف دندان به وسیله دستگاه جرم گیر و یا قلم های مخصوص دستی توسط دندانپزشک یا بهداشت کار دهان و دندان برداشته می شود.

با انجام جرم گیری به موقع و صحیح از ایجاد بیماری های لثه  و پوسیدگی دندان ها پیشگیری به عمل می آید.

جرم گیری صحیح باعث لقی دندان ها، ایجاد فاصله بین دندان ها و سائیدگی مینا نمی گردد.

حساسیت پس از جرم گیری ظرف مدت کوتاهی بر طرف می شود.

ارتودنسی:

بسیاری از مشکلات نامرتبی دندان ها قابل پیشگیری هستند.

با استفاده از ارتودنسی دندان ها در محل صحیح خود قرار گرفته که علاوه بر تامین زیبایی، کمک فراوانی به عمل جویدن و تکلم و تنفس نموده و همچنین از بیماری های لثه و پوسیدگی و برخی از ناراحتی های مفصلی فک جلوگیری می نماید.

ارتودنسی جهت پیشگیری از پوسیدگی دندان ها

فضا نگهدارنده:

دندان های شیری باید تا زمان رویش دندان های دایمی جانشین در دهان باقی بمانند تا بتوانند فضا را حفظ نمایند.

چنانچه به هر دلیلی دندان های شیری زودتر از موقع از دست بروند برای جلوگیری از انحراف سایر دندان ها تا زمان رویش دندان ها از یک فضا نگهدارنده استفاده می شود.

استفاده از فلوراید و تابش لیزر:

استفاده از این دو روش امروزه جز جدیدترین متد ها می باشد که در این قسمت به توضیح بیشتری در این باره می پردازیم.

استفاده از فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی دندان

بسیاری از افراد سعی در پیشگیری از پوسیدگی دندان دارند که یکی از روش های رایج پیشگیری، استفاده از فلوراید می باشد.

تاثیر فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی و نقش مهم آن در افزایش رمنیرالیزاسیون و مهار دمینرالیزاسیون و نیز تاثیر آن در ایجاد اختلال در متابولیسم و تولید اسید توسط باکتری های پوسیدگی زا به خوبی اثبات شده است.

کاربرد فلوراید موضعی در اشکال مختلف مانند ژل، فوم، وارنیش و محلول، منجر به رسوب کریستالهای سطحی کلسیم فلوراید در سطح مینا می شود که منبعی برای آزادسازی فلوراید در روند دمنیرالیزاسیون است.

در عین حال مقادیر اندکی فلوراید در مینا به شکل فلوروآپاتیت وجود دارد.

فلوروآپاتیت در مقایسه به کلسیم فلوراید تشکیل شده، حلالیت پایین تری دارد و مقاومت طولانی تری در برابر روند پوسیدگی فراهم می کند.

به همین دلیل کاربردهای متنوع فلوراید موضعی برای دستیابی به حداکثر اثر ضدپوسیدگی آن ضروری است.

همچنین کاربرد فلوراید همراه با روشی که بتواند جذب آن را افزایش دهد، روش تضمین کننده در جهت پیشگیری از پوسیدگی خواهد بود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد فلوراید توصیه به مطالعه مبحث فلوراید در همین سایت می شود.

استفاده از لیزر در پیشگیری از پوسیدگی دندان

اخیرا استفاده از لیزر در حیطه دندانپزشکی برای نیل به اهدافی از قبیل تراش حفره و آماده سازی بافت عاجی برای ترمیم مورد توجه قرار گرفته، تا جایی که برخی، این روش را جایگزین روش های متداول تراش با فرز دانسته اند.

از جمله فواید تراش حفره با لیزر نسبت به تراش حفره با فرز این است که لیزر ویبراسیون و صدای کمتری ایجاد می کند و در نهایت حفره استریلی به دست می آید.

همچنین لیزر باعث ذوب شدن دهانه توبول های عاجی می شود، این فرآیند می تواند موجب افزایش مقاومت بافت های عاجی در برابر پوسیدگی شود.

برخی دیگر از از مطالعات به استفاده از لیزر برای تقویت ساختمان مینا و افزایش مقاومت آن نسبت به اسیدها پیشنهاد داده اند.

در حال حاضر تابش لیزر به تنهایی یا به عنوان مکمل های درمان های کنونی پیشگیری از پوسیدگی، هم در مینای سالم و هم در پوسیدگی های اولیه مطرح است.

ثابت شده است که ترکیب انواع لیزر با فلوریداسیون موضعی دندان، موثرتر از روشهای سنتی فلوریداسیون است و مقاومت مینا به پوسیدگی را افزایش داده و حلالیت آن به اسید را کاهش می دهد.

توصیه به مطالعه مطلب استفاده از لیزر برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در همین سایت.

مکانیسم عمل لیزر در پیشگیری از پوسیدگی دندان:

مکانیسم عمل لیزر اربیوم به هنگام تراش حفره به این صورت است که با جذب انرژی اولیه در مولکول های آب میکرو انفجارهایی در مینا رخ می دهد و سبب کندگی مینا می شود که این کندگی از مزایای لیزر اربیوم در مقایسه با سایر لیزرهای پرتوان محسوب می شود.

همچنین با جذب هم زمان در آب و بلورهای هیدروکسی آپاتیت، سطح مینا در اثر حرارت اعمال شده دچار تغییراتی می شود که مقاومت آن در برابر اسیدهای پوسیدگی زا افزایش می یابد.

 معاینه دندان برای تشخیص پوسیدگی دندان

نتیجه گیری

تابش لیزر در ترکیب با فلوراید موضعی روی سطوح مینایی دندان های دایمی بهترین حفاظت در برابر شروع و پیشرفت پوسیدگی فراهم می آورد.

کاربرد فلوراید قبل و بعد از تابش لیزر منجر به افزایش دریافت فلوراید و کاهش میزان حلالیت در محلول اسیدی می شود.

در واقع تابش لیزر منجر به چسبدگی بیشتر فلوراید به لایه های زیرین مینا و عاج شده که از طریق افزایش نفوذ فلوراید به فضاهای ریز در مینا و عاج صورت می گیرد.

از طرف دیگر تاثیر مواد ترمیمی مختلف در میزان عود پوسیدگی کاملا ثابت شده است هرچه فاصله بین دیواره حفره و ماده ترمیمی کمتر باشد و اتصال بین این دو دوام و استحکام بیشتری داشته باشد، احتمال نفوذ عوامل بیماری زا در این اینترفیس کمتر شده، در نتیجه احتمال بوجود آمدن پوسیدگی ثانویه کمتر می شود.

امروز عوامل باندینگ به مینا و عاج در دسترس هستند که اتصال های بسیار قوی با این انساج برقرار می کنند.

علاوه بر این تاثیر موادی مثل گلاس آینومر که فلوراید آزاد می کنند و باعث افزایش مقاومت دندان به پوسیدگی می شوند نیز مشخص شده است.

 

همواره شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

 

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *