مواد قندی و تاثیر آن در پوسیدگی دندان

مواد قندی و تاثیر آن در پوسیدگی دندان

از عوامل مهم ایجاد کننده پوسیدگی، کربوهیدراتهای قابل تخمیر هستند (مواد قندی یا نشاسته های پخته).

قندهای موجود در مواد غذایی مختلف یا نوشیدنی ها دارای خاصیت پوسیدگی زایی متفاوتی می باشند.

میزان پوسیدگی زایی مواد قندی موجود در خوراکیها

  1.  قندهای موجود در میوه ها و سبزیجات و غذاهای حاوی نشاسته پخته مثل برنج و سیب زمینی دارای خاصیت پوسیدگی زایی پایین می باشند.
  2. قندهای موجود در فرآورده های لبنی (شیر و مشتقات آن) غیرپوسیدگی زا هستند.
  3. قندهای موجود در مواد غذایی مثل عسل، آب میوه، شکر، شیرینی ها، نوشابه ها و بیسکویت ها بسیار پوسیدگی زا می باشند.

در ویدئو کوتاه زیر تاثیر مواد قندی در پوسیدگی دندان مشهود است:

بطور کلی پوسیدگی زایی مواد قندی تحت تاثیر عوامل زیر قرار می گیرد:

شکل ماده غذایی، قوام ماده غذایی، دفعات مصرف مواد غذایی، ترکیب و ترتیب غذاهای مصرفی در زیر به توضیح مختصری در هر مورد می پردازیم.

  • شکل ماده غذایی:

شکل ماده غذایی ( بصورت جامد یا مایع بودن )، مدت زمان تماس دندان با ماده غذایی را مشخص می کند.

مایعات در مقایسه با غذاهای جامد مانند بیسکویت و کیک ها به سرعت از محیط دهان پاک می شوند لذا خاصیت پوسیدگی زایی کمتری دارند.

مواد قندی مثل آبنبات، خوشبوکننده های نعنایی دهان که در دهان به آهستگی حل می شوند دارای خاصیت پوسیدگی زایی بیشتری می باشند.

  • قوام ماده غذایی:

تنقلاتی که قدرت چسبندگی بیشتری بر سطح دندان ها دارند (مثل چیپس، گز، سوهان، شکلات) مدت زمان طولانی تری در تماس با دندان می باشند.

بنابراین میزان پوسیدگی زایی آنها بیشتر خواهد بود.

مواد قندی و پوسیدگی دندان

  • دفعات مصرف مواد غذایی:

با هربار مصرف مواد قندی، محیط پلاک میکروبی، اسیدی شده و منجر به پوسیدگی می شود.

بنابراین هر چه دفعات مصرف این مواد کمتر باشدف احتمال ابتلا به پوسیدگی پایین تر می آید.

از تکرار استفاده خوردنی ها و تنقلات شیرین در فواصل وعده های اصلی غذایی باید خودداری شود.

  • ترکیب و ترتیب غذاهای مصرفی:

مصرف غذاها با هم می توانند اثرات پوسیدگی زایی را کاهش یا افزایش دهند. بطور مثال استفاده از نوشابه ها و غذاهای حاوی مواد قندی همراه با سایر مواد غذایی دیگر، فرصت مناسب برای تولید اسید را فراهم می کنند.

در حالی که استفاده از غذاهای حاوی کلسیم (مثل ماست بدون چربی و پنیر) یا فلوراید (مثل اسفناج پخته شده، پنیر و ذرت) و نیز غذاهای سفت و حاوی فیبر (مثل میوه و سبزیجات خام و مرکبات) همزمان با سایر مواد غذایی تاثیر مثبتی را در کاهش پوسیدگی زایی دارد.

توجه به اینکه که حذف مواد قندی و نشاسته دار از رژیم غذایی ناممکن است ولی با رعایت توصیه های تغذیه ای مناسب از اثرات پوسیدگی زایی آنها می توان کاست.

مواد قندی

 

توصیه های تغذیه ای مواد قندی

  • بهتر است به عنوان میان وعده به جای شیرینی از میوه های تازه و سبزیجات، ماست ساده و مغزها(بادام، گردو و .) استفاده شود.
  • مصرف مواد قندی محدود به وعده های اصلی غذایی(صبحانه، ناهار، شام) گردد که پس از آنها مسواک زده شود.
  • در صورت مصرف هر نوع ماده قندی، لازم است بلافاصله دندان ها را مسواک زد و در صورت عدم دسترسی چند مرتبه دهان و دندان را با آب شستشو داد.
  • فست فود، نوشابه ها و تنقلات شیرین نبایستی به صورت روزمره استفاده شود.
  • در صورت استفاده از شربت های دارویی و تقویتی شیرین بعد از هر بار مصرف جهت پاک شدن از سطح دندان ها به میزان کافی آب مصرف شود.
  • استفاده از محصولات لبنی(مثل پنیر) در پایان وعده غذایی باعث کاهش میزان اسید در دهان می گردد. شاید اقدام به خوردن لقمه ای نان و پنیر در آخر هر وعده غذایی مانند گذشتگان عادت غذایی مناسب باشد.
  • در صورت مصرف شیرینی جهت کاهش اثر پوسیدگی زایی آن، استفاده همزمان با شیر به دلیل داشتن فسفر و کلسیم که یونهای لازم را برای آهکی شدن مجدد مینا در اختیار دندان قرار می دهند توصیه می گردد.
  • استفاده از مواد غذایی خام (سبزی) با غذاهای پخته (وعده اصلی غذایی) علاوه بر پاکسازی غذا از سطح دندان ها به افزایش جریان بزاق نیز کمک می کند.
  • استفاده از آب بین وعده های اصلی غذایی توصیه می شود.
  • بهتر است پس از وعده غذایی شام و قبل از خوابیدن از میان وعده های حاوی کربوهیدرات استفاده نکند.
  • در صورت تمایل به مصرف آدامس، استفاده از آدامس های بدون قند توصیه می گردد.
  • بلافاصله پس از مصرف نوشیدنی های اسیدی مثل آب پرتقال نباید دندان ها را مسواک کرد. زیرا می تواند باعث سایش بر روی دندان ها گردد.

مواد قندی و پوسیدگی دندان

 

همواره شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

 

2 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا به سوال امنیتی پاسخ دهید ؟ *