سلامت دهان و دندان در کودکان

سلامت دهان و دندان در کودکان

سلامت دهان و دندان مفهومی فراتر از دندان های سالم دارد، یک ضرورت و بخشی از سلامت عمومی در تمام طول زندگی است.

طبق راهنمای سازمان جهانی بهداشت (WHO) سلامت دهان و دندان این گونه بیان می شود:

عدم وجود دردهای دهانی، صورتی، سرطانهای دهان و حنجره، زخمهای دهانی، نقایص مادرزادی و دیگر اختلالاتی که بر حفره دهان تأثیرگذار می باشند.

سلامت دهان و دندان در کودکان

تمامی گروههای سنی در معرض ابتلا به بیماریهای دهان و دندان قرار دارند.

سلامت دهان و دندان از بدو تولد و پدیدار شدن اولین دندان ها حائز اهمیت است.

چرا که در سلامت عمومی نیز نقش مهمی ایفا میکند، همچنین به دلیل عدم توانایی کامل کودکان در سالهای آغازین زندگی، این گروه جزو گروه های آسیب پذیر در نظر گرفته میشوند.

عوامل تاثیرگذار بر سلامت دهان و دندان در کودکان به دو قسمت تقسیم می شود :

۱-پوسیدگی دندان ها

۲-تروما به دندان یا آسیب و صدمه ی دندانها

سلامت دهان و دندان در کودکان

پوسیدگی دندان و نقش آن در سلامت دهان و دندان

تحقیقاتی که در سال ۲۰۱۴ در کانادا انجام شد نشان داد پوسیدگی دندان یکی از شایعترین بیماری های کودکان محسوب میشود که اصلی ترین عامل در به خطر انداختن سلامت دهان و دندان می باشد. که علاوه بر آزار ناشی از درد سبب بیخوابی، سوءتغذیه، استرس، عدم اعتماد به نفس میشود.

از این رو پیشگیری و درمان از سنین پایین حائز اهمیت است.

افرادی که مسئول این وظیفه در کودکان هستند شامل:

خود کودک، خانواده و بهداشت کاران دهان و دندان و دندانپزشک این مسئولیت را برعهده دارند، و در این راستا مراجعه زود هنگام به دندان پزشک به عنوان یکی از راههای پیشگیری از پوسیدگی زود هنگام در کودکان پیشنهاد شده است.

والدین در وضعیت و شرایط ، بهداشت و سلامت دهان و دندان فرزندان خود نقش بسیار مهمی ایفا میکنند.

بهداشت دهان در کودکان

همانطورکه کودک رفتار و عملکردهای زندگی خود را از والدین می آموزد، رعایت بهداشت دهان و دندان خود را نیز از پدر و مادر می آموزد و همچنین الگوی تغذیه ای سلامتی و مناسبی که مادر برای فرزندان خود در خانه و مدرسه اجرا میکند، تأثیر بسزایی در پیشگیری از پوسیدگی دندانی کودکان دارد.

آموزش به والدین توسط بهداشت کاران دهان و دندان و افراد با وضعیت اقتصادی نامناسب در جامعه که توانایی استفاده از امکانات درمانی را ندارند به پیشرفت قابل ملاحظه ای در زمینه سلامت دهان و دندان منجر می شود.

از بین همه متغیرهایی که در مطالعات مورد بررسی قرار گرفت، آموزش والدین به خصوص مادران از موفقیت بیشتری برخوردار بود.

پوسیدگی دندان در کودکان

پیشگیری از پوسیدگی دندان

متغیرهایی که در جهت پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان مورد بررسی قرار گرفتند:

  1. نحوه صحیح مسواک زدن با استفاده از خمیردندانهای حاوی فلوراید در دوره ی گروه کودکان پیش دبستانی با ۹۵ % پیشرفت در کاهش میزان پوسیدگی همراه بودند.
  2. از دیگر اقدامات پیشگیرانه ای که در مطالعات به آن اشاره شد، فلوراید تراپی از طریق وارنیش فلوراید بود، که نتایج بدست آمده استفاده مکرر در فواصل زمانی معین در طی ۲ تا ۳ سال، رشد ۹۷ % از بهبود سلامت دهان و دندان و کاهش پوسیدگی دندان را نشان داده است.
  3. از آنجایی که مسواک زدن یکی از مهمترین مداخلات در جهت پیشگیری از پوسیدگی دندان است در کودکان این امر سخت و غیر قابل شکل دهی میباشد، لذا این مداخله نیز تاثیر بسزایی در سلامت دهان و دندان کودکان دارد.

معاینه مرتب در کودکان

 

آسیب دندانها

بررسی های مختلف نشان می دهنـد کـه وقـوع صـدمات دنـدانی در کودکان در سالیان اخیر افزایش یافته است مطالعات انجام شده در کشورهای مختلف نشان دهنده طیف وسیعی از میزان شیوع صدمات دندانی در بین کودکان و نوجوانان می باشد. رابطه مستقیمی بین صدمات دندانی و سلامت دهان و دندان برقرار است.

آسیب های دهانی در ۱۰ سال اول زندگی شایع هستند و با افزایش سن کاهش مییابند و پس از ۳۰ سالگی به ندرت رخ می دهند.

در حالیکه آسیب های غیر دهانی در نوجوانی و بالغین جوان بیشتر است .

تروما به دندان از جمله مشکلات شایع در دوران کودکی است و صدمات وارده به دندان در بیشتر موارد موجب از دست رفتن تمام یا قسمتی از دندان میشود.

این صدمات در بیشتر موارد موجب بروز مشکلاتی از نظر زیبایی، روانی، اجتماعی و درمانی میشود.

به طور میانگین کودکان با صدمات دندانی درمان نشده، در مقایسه با کودکانی که صدمات دندانی نداشته اند، ۲۰ برابر بیشتر تحت تأثیر عوامل مؤثر بر “کیفیت زندگی “QOL” می باشند.

اکنون با توجه به کاهش شیوع پوسیدگی، توجه به سمت تروما به عنوان دومین آسیب شایع دندانی در کودکی و نوجوانی افزایش یافته است.

آسیب و ضایعات ناشی از صدمات به دندان قدامی شیری و دائمی به خصوص در کودکان یکی از مشکلات شایعی است که دندانپزشکان همواره با آن مواجه میشوند.

انجمن بین المللی صدمات دندانی گزارش داده است که از هر دو کودک در سنین ۸ تا ۱۲ سال یکی دچار صدمات دندانی میشود.

 

دندان درد در کودکان

 

نتیجه گیری:

در مورد پیشگیری از پوسیدگی های دندان رعایت اصول صحیح مسواک زدن، فلوراید و خمیردندان نقش بسزایی در سلامت دندانها خواهد داشت.

در مورد تروما و آسیب دندان ها هرچقدر سطح آگاهی و فرهنگ جامعه بالاتر رود سلامت دندانها بیشتر تضمین خواهد شد.

بنابراین با توجه به اینکه درمان صحیح و بموقع، ارجاع مناسب، افزایش آگاهی بخصوص در موارد اورژانسی مانند خارج شدن دندان از ساکت و آموزش پیشگیری از شدت حوادث مثل استفاده از محافظ دندانی در هنگام ورزش می تواند بسیار مهم و حیاتی باشد، لذا طراحی برنامه های آموزشی جهت ارتقای آگاهی افراد جامعه بخصوص معلمین و والدین بسیار ضروری به نظر می رسد.

بطور کلی می توان نقش جامعه و میزان آگاهی افراد را در سلامت دهان و دندان در نظر گرفت.

منابع از تحقیقات تازه منتشر شده در مجله دندانپزشکی کودکان ایران

 

همواره  شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *