ساختمان دندان

ساختمان دندان

در فیلم کوتاه زیر ساختمان دندان قابل رویت است.

دندان چیست؟

قبل از توضیح در مورد ساختمان دندان و اجزای تشکیل دهنده آن ابتدا تعریف مختصری از خود دندان خدمتتان ارائه می گردد.

دندان ساختاری منظم، سپیدفام و کوچک در دهان یا فک مهره‌داران است که برای خرد کردن خوراک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برخی جانوران ازجمله گوشتخواران، از دندان برای شکار کردن یا دفاع از خود نیز بهره می‌جویند.

ریشه دندان‌ها بوسیله لثه پوشیده شده‌است. دندان‌ها از استخوان ساخته نشده‌اند بلکه بافت‌های چندگانه با تراکم و سختی مختلف هستند.

منشأ بافت‌های سلولی که در نهایت به دندان‌ها تبدیل می‌شوند لایه زایای جنینی به نام برون پوست (اکتودرم) است.

ساختمان دندان

ساختمان دندان :

هردندان دارای یک قسمت خارج از لثه به نام تاج و قسمت دیگری درون آرواره به نام ریشه می‌باشدکه مرز بین این دوقسمت را گردن یا یقه دندان می‌نامند.

ریشه دندان در درون حفره‌ای از استخوان فک قرار گرفته که این استخوان از نوع نابالغ می‌باشد.

تاج دندان از داخل به خارج شامل مغز، عاج، مینا است و ریشه دندان از داخل به خارج شامل مغز، عاج، سیمان و لیگمان دور دندانی یا پریودونت می‌باشد که اینها تشکیل ساختمان دندان را می دهند.

مغز دندان:

در وسط دندان حفره‌ای قرار دارد که این حفره در قسمت تاج، وسیع بوده و اطاقک پالپی و در قسمت ریشه، کانال ریشه‌ای نامیده می‌شود.

عاج دندان:

عاج بخش اصلی یا تنه دندان را تشکیل می دهد عاج در پوششی از مینا که تاج را می پوشاند و پوششی که سمان که روی ریشه قرار می گیرد پیچیده می شود.

بیشترین حجم دندان از عاج تشکیل می شود زیرا بزرگترین قسمت تاج و ریشه را تشکیل می دهد.

عاج بافتی سخت، متراکم، و کلسییفید شده می باشد. این بافت از مینا نرمتر ولی از سمان یا استخوان سخت تر است عاج زرد رنگ و دارای طبیعت الاستیک می باشد.

ترکیب شیمیای آن۷۰% مواد غیرآلی و ۳۰% مواد آلی و آب است برخلاف مینا عاج توانایی افزودن مواد به خودش را دارد هنگامیکه این عمل را انجام میدهد عاج جدید عاج ثانویه نامیده می شود.

ساختمان دندان(ساختمان دندان-عاج دندان)

ساختمان دندان (مینای دندان):

مینا سطح خارجی تاج آناتومیکی را تشکیل می دهد.

مینا روی نوک تاج ضخیم ترین قسمت است و سپس تا حدی باریکتر می شو که در خط گردنی اتمام می یابد رنگ مینا به نست ضخامت و میزالیزاسیون آن تغییر می کند.

مینا هرچقدر ضخیم تر باشد سفیدتر به نظر می رسد هر چه مینا نازکتر باشد بیشتر به خاکستری در لبه های کاسپهای تاج به سفید در وسط دندان و به زرد سفید در خط گردنی تغییر می یابد هر چه مینا بیشترمعدنی شده باشد شفافیت بیشتری می یابد این دو عامل به میزالیزاسیون و ضخامت مینا به همراه پیگمانتاسیون پوست عامل بسیار مؤثری در تعیین رنگ مینا می باشد.

مینا به عنوان لایه محافظی برای عاج تاج دندان محسوب می‌شود.

مینا سختترین بافت بدن به شمار می‌رود که حدود ۹۷ درصد آنرا مواد معدنی تشکیل می‌دهد که عمدتا به صورت بلورهای هیدروکسی آپاتیت می‌باشند.

ساختمان دندان

ساختمان دندان (سمان دندان):

سمان ماده استخوانی مانند می باشد که ریشه را می پوشاند عمل اصلی آن ایجاد واسطه ای برای اتصال دندان به استخوان آلوئولار است سمان به متراکمی یا سختی مینا یا عاج نیست ولی از استخوان که به آن شباهت فیزیولوژیکی دارد متراکم تر است.

ترکیب شیمیایی ۴۵% تا ۵۰% ترکیبات غیرآلی و ۵۰ % تا ۵۵% ترکیبات آلی می باشد سمان در خط طوق نسبتاً باریک است.

سمان بافتی شبیه استخوان ولی فاقد سیستمهای هاوسی و رگهای خونی است که در سطح خارجی عاج را در ناحیه ریشه دندان می‌پوشاند.

لیگمان دور دندان:

لیگمان دور دندان بافت همبند متراکمی است که هم به عنوان ضریع عمل می‌کند و هم اتصال محکمی را بین ریشه دندان و استخوان بوجود می‌آورد.

این لیگمان در سطح رو به استخوان حاوی استئوبلاست و استئوکلاست و در سطح رو به سیمان حاوی سمنتوبلاست می‌باشد.

پستانداران دیفی دونت هستند، یعنی دو دسته دندان دارند.

در انسان‌ها، اولین دسته (دندان‌های شیری) معمولاً در حدود ۶ ماهگی ظاهر می‌شوند، هرچند بعضی نوزادان در هنگام تولد یک یا چند دندان قابل رویت دارند که به آن‌ها دندان‌های نوزادی می‌گویند.

درآمدن دندان‌ها به‌طور طبیعی در حدود ۶ ماهگی می‌باشد که می‌تواند دردناک باشد.

اجزای ساختمان دندان

پالپ دندان:

پالپ سیستم تغذیه، حسی و ترمیم کننده عاج دندان است پالپ از عروق خونی، عروق لنفی، بافت همبند، بافت عصبی، سلول های خاص تشکیل دهنده عاج به نام ادنتوپلاست تشکیل می یابد.

پالپ در مرکز دندان قرار دارد و عاج بافت پالپ را احاطه می کند دیوارهای حفره پالپ توسط ادنتوپلاست ها پوشیده میشود که عمل اصلی آن ساختن عاج اولیه و ثانویه است.

بافتهای دندان

چهار بافت دندان عبارتند از: مینا، عاج، سمان و پالپ سه بافت اول بافتهای سخت هستند پالپ بافت نرم است. (توصیه به مطالعه مقاله درباره مینای دندان)

ساختمان دندان

 

 

همواره  شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

6 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *