رژیم غذایی سالم برای دندانهای کودکان

رژیم غذایی و تغذیه سالم بر دندانهای کودکان

رژیم غذایی و تغذیه سالم و مناسب یکی از عوامل اصلی سلامت بدن از جمله سلامت دهان و دندان هاست.

این امر در کودکان از اهمیت خاصی برخوردار است.

زیرا کودکان مخصوصاً در سنین پیش دبستانی و دبستانی برای رشد و تکامل فیزیکی خود نیاز مبرم و مداوم به تغذیه سالم و کافی دارند.

ایجاد عادات غذایی مناسب از ابتدای زندگی نه تنها رشد و تکامل فیزیکی کودک را بهبود می بخشد بلکه محیط مساعدی را جهت سلامت مطلوب دهان فراهم می سازد.

رژیم غذایی سالم برای دندان

تفاوت رژیم غذایی و تغذیه سالم

تغذیه:آن دسته از مواد مغذی هستند که جذب بدن می شوند.

در حالیکه رژیم غذایی شامل تمام مواد مغذی و غیرمغذی است که بدن دریافت می کند.

تغذیه می تواند بر روی رشد و تکامل و فعالیت های متابولیکی پریودونشیم تاثیر گذارد.

فقر غذایی می تواند سبب تغییر در عوامل اولیه اتیولوژی بیماری های پریودنتال شود، در حالیکه رژیم غذایی در پیشرفت ضایعات پریودنتال تاثیر می گذارد.

با بررسی وضعیت پوسیدگی و خونریزی بافت لثه مشخص شد آموزش سلامت دهان و دندان مانند مسواک زدن، معاینات دندانی منظم، استفاده از خمیردندان فلورایده و مصرف کم رژیم غذایی پوسیدگی زا نقش موثری در کاهش میزان خونریزی از لثه و سلامت دهان داشته است.

بررسی تغذیه سالم برای دندانهای کودکان در سه بخش ارائه می گردد:

الف) وضعیت رژیم غذایی

ب) رابطه رژیم غذایی با وضعیت بهداشت دهان

ج) رابطه رژیم غذایی با وضعیت لثه

رژیم غذایی بر دندانهای شیری کودکان

الف)وضعیت رژیم غذایی

تغذیه و رژیم غذایی در رشد و نمو دندان، سلامت مخاط دهان و بافت لثه، استحکام استخوان، جلوگیری و کنترل بیماری های دهان نقش مهمی دارد.

کمبود مواد مغذی مورد نیاز، در زمان رشد سلولی، باعث ایجاد عوارض غیرقابل برگشتی در شکل گیری بافت های دهان خواهد شد.

در صورتی که در سال های اولیه زندگی، کودک دچار سوء تغذیه گردد احتمال به پوسیدگی دندان های شیری بیشتر می شود.

تغذیه در هر دو مرحله پیش از رویش دندان ها و پس از رویش دندان ها اثرگذار است.

البته تاثیر رژیم غذایی در ایجاد پوسیدگی بعد از اینکه دندان ها رویش پیدا کنند بیشتر بوده و از اهمیت خاصی برخوردار است.

عادات غذایی در زمان کودکی شکل می گیرند و بر سلامت عمومی و سلامت دهان بسیار موثر می باشند.

مشکل مصرف مواد قندی به میزان زیاد، معمولا از همان اوائل دوران کودکی با معرفی غذاها و نوشیدنی های حاوی مواد قندی در ماه های اول زندگی شروع می شود.

مدارس از جمله مکان هایی هستند که نقش مهمی را در آموزش سلامت کودکان دارند، بطوریکه در ایجاد عادات غذایی سالم در کودک کمک می کنند.

البته جهت موثر واقع شدن آموزش ها بایستی آموزش با عملکرد و فعالیت موثر در مدرسه همراه باشد مانند اجرای برنامه هایی در خصوص عرضه میان وعده ها و خوراکی های سالم در بوفه های مدارس.

رژیم غذایی سالم برای کودکان

ب) وضعیت رژیم غذایی کودک و رابطه آن با بهداشت دهان

رژیم غذایی کودک به تفکیک در پنج گروه غذایی اصلی ( لبنیات، پروتئین، سبزیجات، میوه جات و غلات) و

یک گروه فرعی غذایی (گروه سایر غذاها شامل چربی ها، شیرینی جات، تنقلات) در وعده های مختلف شبانه روز (صبحانه، نهار، شام و چاشت) مورد ارزیابی قرار می گیرد.

سبزیجات و میوه جات از منابع ویتامینی غنی محسوب می شود.

کمبودهای ویتامینی باعث بروز تغییرات در انساج پریودنشیم، استخوان آلوئول و مخاط دهان می شود.

کمبودهای ویتامینی به تنهائی ایجاد ژنژیویت نمی کند ولی سبب تشدید واکنش بافتها به عوامل موضعی می شود.

بطور کلی میزان تمایل کودکان به میوه ها بیش از سبزیجات بوده است.

شایان ذکر است، اغلب ویتامین های مورد نیاز بدن از طریق مواد غذایی مختلف مخصوصا میوه ها و سبزیجات تامین می شود.

رژیم غذایی سالم برای دندانهای کودکان(رژیم غذایی )

مصرف لبنیات در گروه دارای اروژن دندانی نسبت به گروه فاقد اروژن کمتر است در واقع کمبود کلسیم و فسفر می تواند سبب نقص در ساختار دندانها شود و افزایش تمایل به خونریزی در لثه و لقی دندانها را بدنبال آورد اما این مشکلات در اثر کمبودهای تغذیه ای شدید و طولانی مدت بارز می شود.

بررسی ها نشان می دهد تغذیه می تواند روی رشد و تکامل و متابولیسم پریودنشیم موثر باشد و فقر غذایی سبب تغییر در عوامل اولیه اتیولوژی بیماری پریودنتال می شود.

در حالیکه رژیم غذایی در پیشرفت بیماری پریودنتال موثر است.

منظور از مصرف تنقلات، مواد غذایی کم ارزش برای بدن است که مواد مغذی کافی (ترکیباتی از پنج گروه غذایی اصلی) را ندارد و لذا باید با احتیاط مصرف شود.

استفاده از رژیم غذایی مناسب توام با مسواک و خمیر دندان حاوی فلوراید و آموزش بهداشت بطور موثر در ارتقاء بهداشت دهان نقش دارد.

رعایت نکات بهداشتی جهت حفظ دندان

ج) رابطه رژیم غذایی با وضعیت لثه

عدم وجود تحریکات موضعی، کمبود یا نقص مصرف ویتامین ها (مانند میوه جات و سبزیجات) به تنهائی قادر به ایجاد ژنژیویت نیست و ویتامین ها نقش خاصی در پیشگیری از بیماری لثه ندارند.

اگر گروه لبنیات را به عنوان منبع پروتئینی در نظر بگیریم شروع و شدت بیماری لثه را می توان به عوامل موضعی نسبت داد و اظهار کرد کمبود پروتئین بر تاثیرات عوامل موضعی می افزاید.

نگهداری سطح نرمال کلسیم و فسفر در خون برای سلامت پریودونشیم ضروری است.

یکی از علل بیماری های پریودنتال ناشی از کمبود کلسیم در مقابل میزان بالای فسفر است.

اما مجموعه این اثرات در تغییرات شدید این فاکتورها می تواند رخ دهد.

از آنجا که کربوهیدراتها بخش عمده ای از رژیم غذایی جامعه را تشکیل می دهد و در بین آنها ساکارز از اهمیت خاصی برای دندانپزشکان برخوردار است.

♦ آماس لثه در کودکان سنین قبل از مدرسه نسبت به بالغین خیلی آرام تر پیشرفت می کند و علت آن را به ترکیبات پلاک و تغییرات واکنش میزبان به پلاک نسبت می دهند و نیز ابتلا لثه از نوع شدید در کودکان شایع نبوده و بیشتر ژنژیویت از نوع خفیف می باشد.

ژنژیویت های دوره کودکی می تواند تداوم یافته و پریودونتیت را در بزرگسالی بدنبال آورد.

ژنژیویت مارجینال مزمن شایع ترین نوع تغییر در لثه کودکان محسوب می شود.

رژیم غذایی مناسب برای لثه های کودکان

 

پیشنهادات رژیم غذایی برای کودکان:

خوشبختانه کودکان این گروه سنی (۳تا ۶ سال)  تاثیرپذیری رفتاری زیادی داشته و می توانند به شدت تحت تاثیر تجربیات خانوادگی قرار بگیرند.

بنابراین:

  •  والدین، معلمان و مراقبین بهداشتی باید در مورد مصرف تنقلات مفیدتر برای کودکان آموزش ببینند.
  •  تنقلات باید تا حد امکان از فهرست غذاهایی انتخاب شود، که معلوم شده برای دهان و دندان ها ضرری ندارد.
  • در دسترس بودن بیشتر فرآورده های لبنی، استفاده بیشتر از میوه و سبزیجات سالم در این سنین جهت سلامت کل بدن از جمله دهان، دندان ها و لثه از ضروریات است.
  • در صورت مصرف شیرینی جهت کاهش اثر پوسیدگی زایی آن، استفاده همزمان با شیر به دلیل داشتن فسفر و کلسیم که یونهای لازم را برای آهکی شدن مجدد مینا در اختیار دندان قرار می دهند توصیه می گردد.
  • استفاده از مواد غذایی خام (سبزی) با غذاهای پخته (وعده اصلی غذایی) علاوه بر پاکسازی غذا از سطح دندان ها به افزایش جریان بزاق نیز کمک می کند.
  • استفاده از آب بین وعده های اصلی غذایی توصیه می شود.
  • بهتر است کودک پس از وعده غذایی شام و قبل از خوابیدن از میان وعده های حاوی کربوهیدرات استفاده نکند.
  • در صورت تمایل کودک به مصرف آدامس، استفاده از آدامس های بدون قند توصیه می گردد.
  • بلافاصله پس از مصرف نوشیدنی های اسیدی مثل آب پرتقال نباید دندان ها را مسواک کرد. زیرا می تواند باعث سایش بر روی دندان ها گردد( توصیه به مطالعه مطلب اروژن دندانی )، پس باید مدتی پس از مصرف این نوشیدنی ها مسواک زد.

رژیم غذایی مناسب برای دندان کودکان

نتیجه گیری رژیم غذایی مناسب برای دندانهای کودکان

در مطالعه حاضر وضعیت رژیم غذایی کودکان و رابطه آن با وضعیت لثه و بهداشت دهان مورد مطالعه قرار گرفت.

متاسفانه رعایت یک الگوی تغذیه ای سالم که لازمه محیط دهان سالم می باشد کمتر در کودکان قابل رویت هست.

مصرف لبنیات در میزان کم بوده و مصرف میوه جات و سبزیجات کمترین میزان مصرف مواد غذایی ۵ گانه و متاسفانه مصرف تنقلات و مواد قندی و شکر که بصورت بی رویه بوده است و می تواند بر ساختار دندانها و بافت های لثه ای تاثیرگذار باشد.

از طرفی ژنژیویت در بچه ها به شدت بالغین دیده نمی شود و بیماری های پریودنتال بصورت بطنی و دراز مدت علائم خود را نمایان می سازد.

همواره شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

 

2 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *