دهان شویه چیست؟

دهان شویه چیست؟

یکی از موثرترین روشهای مهار پلاک دندانی مصرف دهان شویه هاست.

بهداشت دهان یکی از مباحث مهم و تاثیر گذار بر سلامت عمومی هر فرد است.

اقدامات جهت از بین بردن پلاک دندانی شامل : روشهای مکانیکی (مسواک زدن،استفاده از نخ دندان و وسایل پاکسازی بین دندان ها) و روشهای شیمیایی (دارویی) است.

دهان شویه کلرهگزیدین به عنوان استاندارد طلایی جهت کنترل پلاک دندانی و التهاب لثه مطرح است.

کلرهگزیدین بر طیف وسیعی از باکتری ها، برخی قارچ ها و برخی ویروس ها موثر است و تا کنون هیچ مقاومت میکروبی و اثر سرطان زایی برای آن گزارش نشده است.

دهان شویه

عوارض مصرف طولانی مدت

دهان شویه کلرهگزیدین دارای عوارضی است که مانع استفاده طولانی مدت آن می شود.

مهم ترین و شایع ترین آنها تغییر رنگ دندانها و مخاطها، دسکوامه شدن مخاط ایجاد سنگ های بزاقی، سوزش و خشکی دهان و اثرات سیستمیک منفی در صورت بلع است.

کلرهگزیدین از گروه آنتی سپتیک ها بوده و از تشکیل پلاک و ژنژویت جلوگیری می کند.

مهمترین عارضه جانبی کلرهگزیدین ایجاد تغییر در رنگ دندان است.

مواد اکسید کننده (پراکسید هیدروژن)، پربورات ها وکاربامید پراکسید برای سفید کردن دندانها بکار می رود.

کاربرد دهان شویه کلرهگزیدین حاوی سدیم پربورات باعث کاهش قابل ملاحظه ای در میزان رنگ پذیری شده اما تأثیری بازدارنده بر خاصیت کاهش پلاک و التهاب لثه کلرهگزیدین ندارد.

انواع دهان شویه ها عبارتند از:

گروه اول دهان‌شویه‌ها:

اثر ضد میکروبی قوی دارند، مانند کلرهگزیدین که برای درمان بیماریهای لثه و پس از جراحی دهان تجویز می شود.

گروه دوم دهان شویه ها:

از این دهان شویه ها که باهدف پیشگیری از پوسیدگی دندان‌ها استفاده می‌شود، این نوع از دهان شویه ها حاوی فلوراید است و توانایی توقف و ترمیم پوسیدگی را در مراحل اولیه دارد، همچنین می‌توانند از پوسیدگی بقیه دندان‌ها جلوگیری کنند.

محصولات حاوی فلوراید به اشکال مختلفی مانند خمیردندان، دهان شویه، ژل و وارنیش وجود دارند.

در حال حاضر تعداد افرادی که از دهان شویه ها به عنوان عوامل ضد میکروبی استفاده میکنند نه تنها به دلیل توصیه دندانپزشکان بلکه به دلیل فراهم ساختن حس خنکی و کاهش بوی بد دهان افزایش یافته است.

دهان شویه ها حاوی مواد مختلفی مانند شوینده ها، اسیدهای آلی، سدیم فلوراید و الکل می باشند.

دهان شویه های با غلظت سدیم فلوراید ۰/۰۵%  و ۰/۲% امروزه در بازار موجود هستند.

دهان شویه های با غلظت ۰/۰۵% محلولهای ضعیفی هستند که باید روزانه استفاده شوند در حالی که دهان شویه های با غلظت ۰/۲%  قویتر بوده و یک بار در طول هفته به کار میروند.

با کاربرد این دهان شویه ها٢٠ تا ۴٠% کاهش پوسیدگی انتظار میرود .

دهان شویه

روشهای صحیح مصرف دهان شویه

برای استفاده درست از دهان‌شویه باید مراحل زیر را به ترتیب انجام داد:

۱.روش صحیح مسواک زدن، غذا‌ها و پلاک میکروبی را از سطح دندان‌ها و لثه‌ها از بین می‌برد و سطح آن‌ها را آماده پذیرش مواد دهان‌شویه می‌کند.

۲. مقدار کافی از دهان‌شویه را مطابق دستور دندان‌پزشک یا از طریق شیوه مصرف روی بطری، درون درب بطری دهان‌شویه ریخت.

۳. دهان‌شویه را وارد دهان کنید و با فشار در دهانتان بچرخانید تا تمام سطوح دندان‌ها و لثه‌ها و سطوح بین‌دندانی با دهان‌شویه تماس یابد.

۴. معمولاً ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه زمان برای نگه‌داشتن دهان‌شویه در دهان کافی است، پس از پایان این زمان بقیه دهان‌شویه را از دهان خارج کنید.

۵. پس از مصرف دهان شویه باید تا نیم ساعت از شستن دهان، خوردن غذا و نوشیدن مایعات پرهیز کرد تا مواد مؤثر آن در تماس با سطح دندان‌ها و لثه‌ها باقی بماند.

فواید دهان شویه ها

  1. دهانشویه می‌تواند بوی بدن دهان را کاهش دهد.
  2. دهانشویه‌ فلوراید می‌تواند از پوسیدگی دندان پیشگیری، از مینای دندان محافظت، و با پلاک‌ها مبارزه کند.
  3. دهانشویه می‌تواند احتمال بروز التهاب لثه را کاهش دهد.
  4. دهان شویه بدون الکل می‌تواند از خشکی دهان پیشگیری کند.
  5. دهان شویه می‌تواند باعث التیام زخم‌های دهانی شود.
  6. دهان شویه می‌تواند باعث سفید شدن دندان‌ها شود.
  7. دهان شویه جوش شیرین نیز برای سلامت دهان مفید است.
  8. دهان شویه آب و نمک نیز به سلامت دهان و دندان کمک می‌کند.

چوب مسواک جایگزینی برای دهان شویه

دهان شویه ی کلرهگزیدین به عنوان استاندارد طلایی جهت کنترل پلاک دندانی و التهاب لثه مطرح است.

علاوه بر آن کلرهگزیدین دارای عوارضی است که مانع استفاده ی طولانی مدت آن می شود.

به همین دلیل لزوم استفاده از یک دهان شویه ی جایگزین که به طور روزانه بتواند مورد استفاده قرار گیرد و فاقد عوارض جانبی باشد احساس میگردد.

از این رو سازمان بهداشت جهانی به منظور غلبه بر عوارض جانبی داروهای شیمیایی توصیه کرده است که تحقیقاتی برای یافتن مواد طبیعی مناسب مانند عصاره ی گیاهان به عمل آید.

“چوب مسواک یا پرسیکا سالوادرا” یکی دیگر از مواد مؤثر در بهداشت دهان و دندان است که سازمان بهداشت جهانی (WHO) استفاده از آن را توصیه و ترغیب نموده است.

تأثیر چوب مسواک بر پاتوژن های عامل پوسیدگی دندان ثابت شده است.

سایر اثرات فارماکولوژیک چوب مسواک ازجمله اثرات ضد التهابی، آنتی اکسیدانی ترمیم کننده ی زخم و اثرات آرام بخشی آن به اثبات رسیده است.

آلوئه ورا یک ماده ی ژله مانند و شفاف از قسمت داخلی برگ آلوئه ورا با خواص ضد التهابی، ضدمیکروبی و اثرات ترمیم کننده ی زخم است.

هرچند پرسیکا باعث بهبود شاخص لثه میشود اما مطالعات متعدد نشان داده اند که به تنهایی نسبت به کلرهگزیدن برتری نداشته است.

همچنین آلوئه ورا یکی دیگر از موادی است که به صورت ترکیبی و یا مجزا در محلولهای دهان شویه مورد استفاده قرار می گیرد.

تأثیر این داروی گیاهی بر بهبود شاخص لثه در چندین مطالعه نشان داده شده است.

برتری محلول ترکیبی پرسیکا و آلوئه ورا نشان دهنده ی سینرژیسم این دو ترکیب بر بهبود شاخص لثه می باشد.

هرچند محلول های متنوعی ساخته شده اند که حاوی ترکیبات گیاهی گوناگون هستند اما اثرات آن ها به صورت تجربی مورد ارزیابی قرار نگرفته است.

 

زمان مصرف دهان شویه

شما می توانید چه قبل از مسواک زدن و یا نخ دندان کشیدن از دهان شویه استفاده کنید و چه بعد از اتمام مسواک زدن و یا نخ دندان کشیدن بهتر است که دهان شویه را حدود ۳۰ تا ۶۰ ثانیه غرغره نمایید.

غرغره کردن کمتر از ۳۰ ثانیه نمی تواند کمک کننده باشد.

دهان شویه

نتیجه گیری مبحث دهان شویه

اقدامات جهت از بین بردن پلاک دندانی و بهداشت دهان شامل روشهای مکانیکی ( مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و وسایل پاک سازی بین دندانها ) و روش های شیمیایی( دارویی) است .

یکی از مؤثرترین روشهای مهار پلاک دندانی استفاده از دهان شویه هاست.

دهان شویه ی کلرهگزیدین به عنوان استاندارد طلایی جهت کنترل پلاک دندانی و التهاب لثه مطرح است.

کلرهگزیدین بر طیف وسیعی از باکتریها، برخی قارچها و برخی ویروسها مؤثر است و تاکنون هیچ مقاومت میکروبی و اثر سرطان زایی برای آن گزارش نشده است.

 

همواره  شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

2 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *