تاثیر بزاق دهان در عفونت های دهانی

تاثیر بزاق دهان در عفونت های دهانی

در مقاله جداگانه به تعریف بزاق دهان، اجزای تشکیل دهنده آن و فیزیولوژی آن پرداخته ایم در این تحقیق به تاثیر بزاق دهان در تشخیص به موقع از دو عفونت دهانی مهم شامل:

پوسیدگی دندانی و پریودنتیت که نقش چشمگیری در سلامت فرد و کیفیت زندگی افراد داشته است می پردازیم.

به طورکلی، دندانپزشکان در جستجوی یک ابزار تشخیصی مناسب هستند که ترجیحاً غیرتهاجمی باشد تا اینکه بتوانند شناسایی پوسیدگی، وضعیت بیماری های پریودنتال و پایش پاسخ به درمان بیماران و تخمین درجه حساسیت افراد به پیشرفت بیماری های احتمالی آینده دندانی و سرطان های دهانی را تعیین کنند.

 نقش بزاق دهان در پوسیدگی های دندانی

بزاق حاوی مکانیسم های بافری اختصاصی مانند بی کربنات، فسفات و بعضی سیستم های پروتئینی است که نه تنها اثر بافری دارند بلکه یک شرایط ایده آل را فراهم می کنند تا اینکه ترکیبات باکتریایی خاص که نیاز به PH پایین برای بقا دارند، حذف شوند.

بافر اسیدکربنیک بی کربنات زمانی که میزان جریان بزاقی افزایش می یابد، عمل میکند.

بافر فسفات زمانی که جریان بزاقی بسیار کم است نقش بسیار مهمی ایفا میکند.

در PH بالاتر از ۶، بزاق با توجه به هیدروکسی آپاتیت به بالاترین حد اشباع از فسفات می رسد.

زمانی که PH به کمتر از میزان بحرانی (۵/۵) افت می کند، هیدروکسی آپاتیت شروع به حل شدن کرده و فسفات ها را به منظور تلاش برای برگردندان PH بالانس، آزاد می کند.

در آنالیز نهایی این مسئله به محتوای یون کلسیم و فسفات محیط اطراف وابسته است.

تلاش برای برگرداندن اغلب دهان در معرض غذاهایی است که PH  آن ها پایین تر از PH بزاق است و می تواند منجر به حل کردن مینای دندان (فرسودگی شیمیایی) شود.

تحت این شرایط، مکانیسم بافری وارد عمل میشود تا اینکه در سریعترین زمان ممکن  PH را نرمال کند.

ظرفیت کم بزاق در بافری کردن یک عامل خطر برای پوسیدگی دندانی می باشد و نشان دهنده ترشح بزاقی کم می باشد.

نقش پروتئین های دهانی در پوسیدگی دندان

پروتئین های بزاقی با کلونیزاسیون باکتری ها تداخل می کنند، این پروتئین ها فرآیند دمینرالیزه-رمینرالیزه شدن مینا و تشکیل پوسیدگی های دندانی را تحت تأثیر قرار می دهند.

بعلاوه، نشان داده شده است که تشکیل کمپلکسهای هتروتایپ بین مولکولهای بزاقی مانند گلیکوپروتئین موسین ۱ با وزن مولکولی بالا، آمیلاز، هیستاتین، پروتئین غنی از پرولین اسیدی و استاترین با تشکیل پلاک و پوسیدگی های دندانی مرتبط بوده است.

موسین بزاقی نقش مهمی در حفاظت از سطوح دهانی دارد.

همچنین، این پروتئین های بزاقی در تشکیل پلی کل مینا شرکت میکنند و بنابراین باعث افزایش ویژگیهای محافظتی بزاق می شوند.

فقدان این پروتئینها با افزایش حساسیت به پوسیدگی های دندانی مرتبط می باشد.

عوامل موثر بزاق در پوسیدگی دندان ها

کاهش جریان بزاق، کاهش ظرفیت بافری، افزایش تعداد استرپتوکوکوسموتانس و لاکتوباسیل ها در بزاق معمولاً با افزایش شیوع پوسیدگی دندان مرتبط است.

در شرایط سلامت، هیچ ارتباطی میان میزان ترشح بزاقی و پوسیدگی دندانی وجود ندارد.

اما زمانی که میزان ترشح بزاقی به کمتر از حداقل افت میکند، متأسفانه میزان پوسیدگی دندانی افزایش می یابد.

تاثیر بزاق

گزروستومی چیست؟

احساس خشکی در دهان، که تحت عنوان گزروستومی خوانده می شود، در اختلالات غدد بزاقی، اختلالات سیستمیک، دارو درمانی، اشعه درمانی و با افزایش سن و پیری مشاهده می شود.

گزروستومی معمولاً زمانی نمایان می شود که جریان بزاقی تام در حالت استراحت و بدون تحریک اندازه گیری می شود و میزان آن ۰/۱ تا ۰/۲ میلی لیتر بر دقیقه است.

در گزروستومی شدید، بزاق با PH پایین و ظرفیت بافری کم، افزایش غلظت توتال پروتئین آلبومین و سدیم، کاهش نسبت آمیلاز به پروتئین، افزایش غلظت مخمر و

لاکتوباسیلوسها را نشان می دهد.

نقش بزاق در پوسیدگی دندان(نقش بزاق دهان در پوسیدگی دندان ها)

بیماری های پریودنتیت

پریودنتیت، یک بیماری التهابی ایجادشده توسط عفونت است که بافت های حمایت کننده دندانی را درگیر می کند و معمولاً به وسیله تشکیل بیو فیلم پاتوژن بالا و زیر حاشیه لثه آغاز می گردد.

بیش از ۱۳۳ گونه باکتریایی در حفره دهان ساکن هستند و تقریباً نیمی از آنها در بیوفیلم زیرلثه ای در محل های سالم و درگیر بیماری یافت می شوند.

پاتوژنهای مرتبط با پریودنتیت و توکسینهای آنها در بیوفیلمهای باکتریایی از طریق راه اندازی آبشاری از پاسخ های ایمنی و التهابی باعث آسیب به سلولهای اپیتلیال لثه می شوند.

هدف از پاسخ التهابی اولیه محدود کردن هجوم باکتریایی، به وسیله توسعه ارتشاح نوتروفیلها و ماکروفاژها به محل چالش باکتریایی، می باشد.

این ارتشاح به وسیله ترشح سایتوکاین های پیش التهابی و کموکاینها از سلولهای اپیتلیال لثه و فیبروبلاستها حاصل می شود.

پس از مهاجرت سلولها به بافت ملتهب، لکوسیتها تهاجم باکتریایی را توسط مکانیسمهای وابسته و یا مستقل از اکسیژن سرکوب می کنند.

استفاده از بزاق جهت بررسی بیماریهای پریودنتال

در مراحل بیماری، بزاق میتواند به منظور غربالگری اختلالات پریودنتال مورداستفاده قرار بگیرد. در بیماران مبتلا به سرطانهای دهانی میزان بالاتری از نیترات و نیتریت بزاقی و افزایش فعالیت نیترات ردوکتاز وجود دارد.

بزاق میتواند به عنوان یک ابزار مناسب و ارزشمند برای ارزیابی استخوانی باشد و Turn over مارکرهای انسانی در بررسی همچنین اثر زیادی بر روی ایمپلنت های دندانی و  استئوپورز اعمال میکند.

بیومارکرهای بزاقی به چند دسته تقسیم میشوند و باید دارای ویژگیهای زیر باشند:

  1. قابلیت تشخیص وجود بیماری پریودنتال را داشته باشند.
  1. منعکس کننده شدت بیماری باشند.
  2. قابلیت پایش پاسخ بیماری به درمان را داشته باعث آزادی سازی پروتئینها و یا متابولیتهای وابسته درون بزاق باشند و قابلیت پیشگویی، پروگنوز بیماری را داشته باشند

بیومارکرهای بزاقی بیماری پریودنتال می تواند نشات گرفته از باکتری و از میزبان باشد.

همچنان که پریودنتیت پیشرفت میکند، التهاب لثه، تخریب بافت نرم و تخریب استخوانی اتفاق میافتد و می شود.

بنابراین، بیومارکرهای با منشا میزبان برطبق اینکه آیا منعکس کننده التهاب و یا تخریب بافت نرم یا تخریب استخوانی می باشند، گروه بندی می شوند.

نقش بزاق در بیماری های پریودنتال

 

همواره  شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

 

 

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *