انواع لیزر در پیشگیری از پوسیدگی

کاربرد انواع مختلف لیزر در پیشگیری از پوسیدگی

انواع لیزر با طول موج های مختلف می توانند اثرات گوناگونی بر ساختار دندان داشته باشند.

این تاثیرات می تواند بر جذب فلوراید در مینای دندان اثر بگذارد. تغییرات سطح مینا ناشی از تابش لیزر می تواند جذب و نگهداری فلوراید را افزایش یا کاهش دهد.

در ادامه به معرفی و توضیح انواع لیزر در پیشگیری از پوسیدگی می پردازیم.

۱-لیزر CO2  :

تابش لیزر CO2 به مینای دندان با طول موج و دانسیته انرژی خاص، کریستالهای هیدروکسی آپاتیت را تغییر می دهد و آن را در مقابل اسید مقاوم می کند.

از سوی دیگر زمانی که لیزر CO2 با فلوراید ترکیب شود، دانسیته انرژی لیزر و سطح فلوراید در مهار پوسیدگی بیش از لیزر یا فلوراید هر کدام به تنهایی موثر است.

۲-لیزر Er:YAG : 

این لیزر به شدت توسط آب جذب می شود، اما جذب آن در هیدروکسی آپاتیت اندک است، از این رو با جذب انرژی لیزر به وسیله ذرات آب موجود در مینا، انبساط آب و در نتیجه پراندن بافت سخت رخ داده و به این ترتیب امکان برداشت مینا از طریق فرآیند Ablation  فراهم می شود.

برای استفاده از این لیزر در پیشگیری از پوسیدگی، بسیار مهم است که شرایط Sub-ablative رعایت شود تا تغییرات شیمیایی بدون آسیب مورفولوژیک در سطح مینا ایجاد شود.

ضمن اینکه انرژی لیزر نباید سبب آسیب حرارتی به پالپ و بافت های پریودنتال شود.

مطالعات نشان داده اند که لیزر  Er:YAG بدون خنک کننده، در پیشگیری از پوسیدگی موثرتر از لیزر همراه با خنک کننده است.

تحت شرایط مناسب حتی بدون وجود خنک کننده، ترک، کربنیزاسیون و یا ذوب سطح مینا نیز وجود نخواهد داشت.

ترکیب تابش لیزر Er:YAG و کاربرد فلوراید موضعی اثری مفید در مقاومت مینا به اسید و افزایش محتوای فلوراید آن دارد.

انواع لیزر در درمان پوسیدگی

۳-لیزر Er,Cr:YSGG :

این لیزر که ابزاری نسبتا جدید در دندانپزشکی است، بافت های سخت دندان را با حداقل آسیب به پالپ و بافت های اطراف Albate می کند.

به دلیل اینکه این لیزر جذب بالایی در آب دارد و نیز به شدت توسط رادیکال های هیدروکسیل موجود در ساختار هیدروکسی آپاتیت جذب می شود، در کندن مینا موثر است.

برای درمان پیشگیرانه پوسیدگی توصیه می شود که کاربرد لیزر نه با هدف کندن سطح بلکه برای تغییر شکل یا ترکیب شیمیایی مینا باشد. به این منظور دانسیته انرژی Sub-ablative بدون خنک کننده آب پیشنهاد شده است.

در رابطه با اثر ترکیبی این لیزر به همراه فلوراید در پیشگیری از دمنیرالیزاسیون مینا، درمان ترکیبی این لیزر با ژل فلوراید، دمنیرالیزاسیون مینا را بیش از درمان با فلوراید یا لیزر هر یک به تنهایی کاهش می دهد.

۴-لیزر Nd:YAG :

لیزرهای در محدوده نزدیک به طیف مادون قرمز مثل لیزر Nd:YAG جذب ضعیفی توسط مینا و بافت سخت دندان دارند.

به همین دلیل قبل از تابش لیزر Nd:YAG از دای های مختلف با رنگ سیاه به عنوان جاذب فوتون در سطح مینا استفاده می شود.

اثر این لیزر در ترکیب با فلوراید با تغییر حرارت، هم سبب تغییر ساختار مینا و تبدیل هیدروکسی آپاتیت به فلوروآپاتیت می شود و هم موجب افزایش عمق نفوذ فلوراید در مینا می گردد.

۵-لیزرهای دیود :

یکی از روشهای نسبتا ساده و غیرتهاجمی پیشگیری از پوسیدگی دندان، درمان مینای دندان های دایمی با تابش لیزر کم توان با یا بدون ترکیب فلوراید موضعی است که سبب کاهش حلالیت مینا می شود.

هرچند لیزرهای دیودی به منظور پیشگیری از پوسیدگی طراحی نشده اند، اما مزایایی مثل هزینه پایین، سایز کوچک و کاربرد آسان آن ها در کارهای روتین دندانپزشکی، استفاده از آن ها در محیطی کوچک همچون دهان را عملی تر و راحت تر کرده است.

۶-لیزر Argon :

استفاده از این لیزر با دانسیته پایین انرژی در دندانپزشکی در مواردی همچون کیور کامپوزیت، سفیدکردن دندان و پیشگیری از پوسیدگی بوده است.

کاربرد ترکیبی فلوراید و لیزر آرگون به عنوان روش کلینیکی جایگزین برای فلوریداسیون فوری مینا، ایجاد ذخیره ای از فلوراید که مدت طولانی تری آزاد می شود، و در مجموع بطور بالقوه برای پیشگیری از پوسیدگی، پیشنهاد شده است.

انواع لیزر برای مقابله با پوسیدگی

 

مکانیسم اثر انواع لیزر در افزایش مقاومت به اسید مینا

تئوری های مختلفی مکانیسم افزایش مقاومت مینا در برابر اسید را در اثر تابش لیزر به تنهایی توضیح می دهند:

  • کاهش نفوذپذیری مینا ناشی از ذوب شدن مینا و کریستاله شدن مجدد آن.
  • کاهش حلالیت مینا ناشی از تشکیل موادی که حلالیت کمتری دارند مثل تتراکلسیم دی فسفات مونوکساید.
  • کاهش حلالیت مینا ناشی از تغییرات ساختار ذره بینی آن مثل کاهش محتوای آب و کربنات، افزایش محتوی یون هیدروکسیل، تشکیل پیروفسفات، و تجزیه پروتئین ها
  • کاهش PH بحرانی(PHحل شدن مینا که حدود ۳/۴ تا ۵/۵ است).

در کاربرد لیزر در سطح دندان، دوزهای پایین تر از ۶۰ mj سبب کنده شدن بافت نمی شوند و در عین حال مقاومت به اسید مینای دندان را افزایش می دهند.

انرژی لیزر به گرما تبدیل می شود و افزایش دمای ایجاد شده در مینا سبب تغییرات مورفولوژیک و ساختاری خواهد شد.

شدت این تغییرات تحت تاثیر پارامترهایی مثل طول موج، انرژی، مدت زمان اکسپوژر و نحوه تابش قرار دارد.

نور باید به روش مناسب به گرما تبدیل شود، بدون این که آسیب گرمایی به بافت مجاور یا بافت هدف برساند.

به همین دلیل سیستم های لیزری با طول موج کوتاه و منقطع در این زمینه ارجحیت دارند.

برای تغییر در ترکیب یا حلالیت مینا با هدف پیشگیری از پوسیدگی، لیزر باید به شدت جذب شود.

هر چقدر بافت هدف، تابش را بیشتر جذب کند، عمق نفوذ آن کمتر خواهد بود.

در مقاله ای مجزا تاثیر لیزر و فلوراید را در پیشگیری پوسیدگی دندان ملاحظه فرمایید.

لیزر آرگان

 

 

همواره  شاد و سلامت باشید

مرکز فوق تخصصی دندانپزشکی پردیس

 

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا به سوال امنیتی پاسخ دهید ؟ *